The news is by your side.

«Χίλιες ανάσες» της Ιωάννας Καρυστιάνη (εκδ. Καστανιώτη)

Κείμενο: Γιάννης Ζαραμπούκας
[email protected]

Μετά από το μυθιστόρημα Το φαράγγι και ας πούμε μία μικρή αποχή τριών χρόνων η πολυγραφότατη συγγραφέας Ιωάννα Καρυστιάνη επιστρέφει με ένα νέο και αμιγώς κοινωνικό μυθιστόρημα, πάντα μέσω των Εκδόσεων Καστανιώτη! Ο τίτλο αυτού είναι Χίλιες ανάσες. Πρόκειται για μία δυναμική συγγραφική επιστροφή που με εξέπληξε ευχάριστα! Έχοντας προσπαθήσει να διαβάσω κάποια απ’ τα πρώτα έργα της συγγραφέως στο παρελθόν, δίχως βέβαια επιτυχία ένιωσα μεγάλη ικανοποίηση για τη συγκεκριμένη μου αναγνωστική επιλογή.

Όντας πια εξελιχθεί και ωριμάσει ως αναγνώστης μπορώ να πω ότι απόλαυσα πραγματικά τις Χίλιες Ανάσες της κ. Καρυστιάνη, τις οποίες και διάβασα απολαυστικά αργά, όχι γιατί το βιβλίο δεν κυλούσε, το αντίθετο θα έλεγα, απλά γιατί ήθελα να βιώσω το συναίσθημα που ανέβλυζε από κάθε λέξη της συγγραφέως, καθώς και να προβληματιστώ έχοντας ως βάση τις σκέψεις της συγγραφέως.

Η Ιωάννα Καρυστιάνη τοποθετεί τη δράση του μύθου της στο Κουκούτσι. Ένα νησί γέννημα της συγγραφικής της φαντασίας. Ένα νησί ξεχασμένο κάπου στο Αιγαίο. Ένα νησί από εκείνα τα άγνωστα και δυσπρόσιτα, τα «άχρονα» όπου η καθημερινότητα των κατοίκων του κυλά σε άλλους ρυθμούς. Ένα νησί όπου τα κοινωνικό-πολιτικά τεκταινόμενα της χώρας φτάνουν ως ένας απόηχος!

Με φόντο λοιπόν το «ακριτικό» Κουκούτσι και με αφορμή την εύρεση και την αναγνώριση της σορού του πνιγμένου Στυλιανού Βογιατζή του Νικολάου και της Αθανασίας , η συγγραφέας μας συστήνει μία εκ των 3 βασικών πρωταγωνιστριών του βιβλίου, την Πηγή Βογιατζή, μητέρα της Αμαλίας και προσφάτως χήρα.  Η Πηγή ως μηχανικός αυτοκινήτων διατηρεί το συνεργείο που κληρονόμησε από τον επίσης μηχανικό πατέρα της, στο Κουκούτσι.

Τους υπόλοιπους πρωταγωνιστικούς ρόλους μοιράζονται η Πόπη Χράπη, η οποία ασχολείται με τις μεταφράσεις και ζει μεταξύ Αθήνας και του νησιού καταγωγή της και η Πέπη Μεϊντάνη, μία χήρα γυναίκα που δεν εγκατέλειψε ποτέ τον γενέθλιο τόπο της. Η Πόπη είναι μια γυναίκα που βιώνει θα λέγαμε μία μικρή κρίση ηλικίας, μία γυναίκα που αποζητά την επιβεβαίωση μέσα απ’ τις περιπέτειες της μιας βραδιάς με νεότερους ηλικιακά άνδρες.

Αντίθετα, η Πέπη είναι μία γυναίκα κάπως αργόσχολη, που τα έχει βρει με τον εαυτό της εδώ και χρόνια. Μία γυναίκα που λατρεύει τον κινηματογράφο, αλλά δυστυχώς έχει την ευκαιρία να τον απολαύσει μοναχά μέσα απ’ τα dvd.  Μία γυναίκα που παρά το περασμένο της ηλικίας της δε διστάζει να φλερτάρει και να διεκδικήσει την προσοχή του άλλου φύλου και συγκεκριμένα την προσοχή του βορειοελλαδίτη αστυνομικού, που δείχνει ξεκάθαρα το ενδιαφέρον του για ‘κείνη.

Η Πηγή, η Πόπη και η Πέπη είναι τρεις μεσήλικες γυναίκες που οδεύουν σταδιακά προς το κατώφλι της τρίτης ηλικίας. Τρεις γυναίκες που έχουν δημιουργήσει μεταξύ τους μία πολύ δυνατή φιλική σχέση, που κρατά από τα σχολικά τους χρόνια. Σχέση, η οποία δοκιμάστηκε μέσα στο χρόνο, πέρασε τα σκαμπανεβάσματα της, μιας και υπήρξαν περίοδοι που οι τρεις φίλες χάνονταν, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει πως η μία έπαψε να σκέφτεται και να ενδιαφέρεται για τις υπόλοιπες δύο!

Ο αιφνίδιος θάνατος του συζύγου της Πηγής είναι αυτός που θα συνδράμει στο να σμίξουν ξανά οι τρεις φίλες, με σκοπό να στηρίξουν, να παρηγορήσουν και να ελαφρύνουν το πένθος της Πηγής. Η επανένωση αυτή θα γίνει η αφορμή για να αναβιώσει το παρελθόν μέσα απ’ τις συναντήσεις τους, κατά τη διάρκεια των οποίων αναμνήσεις κυρίως των εφηβικών τους χρόνων, αναμνήσεις που περικλείονται από ένοχα μυστικά, πολύ σκοτάδι και αμφιβολίες, έρχονται στο φως. Αναμνήσεις οι οποίες βαραίνουν από ένα τραγικό γεγονός που πραγματοποιήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου το 1975. Γεγονός που στιγμάτισε για πάντα τη ζωή τους, ταλαιπωρεί ακόμα και σήμερα την σκέψη τους, ενώ παράλληλα γεννά πλήθος αναπάντητων ερωτημάτων.

Οι τρεις ηρωίδες της συγγραφέως αναμοχλεύουν μνήμες, ακροβατούν ανάμεσα σε παρόν και παρελθόν και ταυτόχρονα δείχνουν να προβληματίζονται για θέματα που αφορούν την τροπή που έχει πάρει η ζωή τους τα τελευταία χρόνια. Πότε έχοντας συντροφιά η μία την άλλη, και πότε εντελώς μόνη η καθεμιά, τόσο η Πηγή, όσο η Πόπη και η Πέπη, μελαγχολούν αναλογιζόμενες τον χρόνο που πέρασε, τις ευκαιρίες που έμειναν ανεκμετάλλευτες και τα όνειρα τα φτερά των οποίων τσάκισαν στις επιβολές της μικρής και συντηρητικής τους κοινωνίας. Προσπαθούν να αποδεχτούν και να συμφιλιωθούν με το γήρας και το αναπόφευκτο του τέλους. Παλεύουν με τη μοναξιά που γλιστρά απρόσκλητη τα βράδια από την κλειδαμπαρωμένη εξώπορτα. Παλεύουν μόνες αλλά και μαζί, γιατί η φιλία τους πέρασε με επιτυχία το τεστ του χρόνου, δοκιμάστηκε, μπορεί να λύγισε, μα ποτέ δεν έσπασε!

Από το ακριτικό Κουκούτσι στην Αθήνα που κοχλάζει από τα γεγονότα που λαμβάνουν καθημερινά χώρα στους δρόμους της. Πορείες, αγανακτισμένων ανθρώπων και συγκεντρώσεις αυτών στην πλατεία Συντάγματος, από την πλατεία Ομόνοιας την γεμάτη πια με μετανάστες, νόμιμους και μη, στα πραγματικά αφιλόξενα κέντρα φιλοξενίας των νησιών όπου οι μετανάστες στοιβάζονται  σαν σωροί από άψυχα αντικείμενα, η Ιωάννα Καρυστιάνη συνθέτει ένα ατόφιο κοινωνικό μυθιστόρημα που όχι μόνο προβληματίζει τον αναγνώστη για σύγχρονα θέματα, αλλά και τον συγκινεί, αφού η Πηγή, η Πόπη και η Πέπη όντας γυναίκες καθημερινές, της διπλανής πόρτας θα εισβάλουν κατευθείαν μες την καρδιά τους, κερδίζοντας επάξια μία θέση σε αυτή!

Ένα μυθιστόρημα με στιγμές βαθιά ποιητικές, όπου ο λυρισμός της συγγραφέως βρίσκεται σε έξαρση, αλλά και στιγμές σκληρές, όπου ο ρεαλισμός που πάντα χαρακτηρίζει τη γραφή της Καρυστιάνη παίρνει τα ινία! Ένα μυθιστόρημα βαρύ από άποψη συναισθημάτων, που αποκλείεται να μη κάνουν τους ώμους του αναγνώστη αν όχι να λυγίσουν, τουλάχιστον να τρέμουν λόγω του πληθωρικού τους όγκου. Ένα μυθιστόρημα όμως που έχει και τις φωτεινές στιγμές του, στιγμές αισιόδοξες κι ελπιδοφόρες, στιγμές γεμάτες με το ιδιαίτερο, λιγάκι μαύρο και κυνικό χιούμορ της συγγραφέως.

Ολοκληρώνοντας, οι Χίλιες Ανάσες είναι ένα μυθιστόρημα που προειδοποιεί ξεκάθαρα από τον τίτλο του ακόμη τον αναγνώστη, πως για να ολοκληρώσει την ανάγνωση του θα χρειαστεί χίλιες ίσως και περισσότερες ανάσες, κι αυτό γιατί μέσα απ’ τις σελίδες του βιβλίου, μέσα απ’ το παρόν και το παρελθόν της Πηγής, της Πόπης και της Πέπης, κάθε αναγνώστης θα συναντήσει τον εαυτό του, τις σωστές και λανθασμένες επιλογές της δικής του ζωής, τα ανομολόγητα συναισθήματα και τις πιο κρυφές, ίσως και σκοτεινές σκέψεις του, με τα οποία και θα κλιθεί εν τέλει να αναμετρηθεί!

Το μυθιστόρημα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.